Tranh chấp thừa kế là gì? Giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế

Ông bà, cha mẹ thường để lại tài sản cho con cái sau khi mất, với mong muốn con cháu có vốn làm ăn. Nhưng không phải việc để lại thừa kế lúc nào cũng diễn ra một cách tốt đẹp, không ít tình huống xảy ra mâu thuẫn trong việc phân chia tài sản thừa kế giữa những người có quyền thừa kế và người có quyền lợi liên quan. Vì thế, việc chia di sản thừa kế đã trở thành một vấn đề nhạy cảm, ai sẽ là người nhận được tài sản thừa kế hợp pháp trở thành mối quan tâm hàng đầu. Vật tranh chấp thừa kế là gì, làm sao để giải quyết tranh chấp khi có mâu thuẫn xảy ra, cùng Luật sư Đà Lạt – Lâm Đồng tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây nhé.

Tranh chấp thừa kế là gì? Các loại tranh chấp tài sản thừa kế phổ biến

Tranh chấp thừa kế là gì?

Tranh chấp thừa kế là một dạng tranh chấp dân sự phổ biến, phát sinh giữa những người có quyền thừa kế khi xảy ra mâu thuẫn liên quan đến việc xác định người thừa kế, phạm vi di sản, tỷ lệ được hưởng, cũng như việc quản lý và phân chia tài sản do người đã chết để lại.

Các loại tranh chấp tài sản thừa kế phổ biến

Các tranh chấp về thừa kế thường được chia thành các nhóm cơ bản sau đây:

Tranh chấp về phân chia di sản thừa kế: Phát sinh khi những người thừa kế không thống nhất về việc chia tài sản do người đã chết để lại.
Tranh chấp về xác lập quyền thừa kế: Xảy ra khi có yêu cầu xác định ai là người có quyền hưởng di sản, bao gồm cả trường hợp người được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc.
Tranh chấp về bác bỏ quyền thừa kế: Phát sinh từ yêu cầu xác định một người không đủ điều kiện hoặc không có quyền hưởng di sản theo quy định pháp luật.
Tranh chấp về thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết: Liên quan đến việc thanh toán các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản gắn với di sản trước khi tiến hành phân chia thừa kế.

Quy định về chủ thể có quyền khởi kiện và cơ quan có thẩm quyền giải quyết

Chủ thể có quyền khởi kiện tranh chấp về thừa kế

Hiện nay chia di sản thừa kế theo Bộ luật dân sự 2015, được chia thành hai hình thức là thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc.

Thừa kế theo pháp luật: là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định (căn cứ điều 649 Bộ luật dân sự 2015).

Thừa kế theo di chúc: Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết (căn cứ điều 624 Bộ luật dân sự 2015).

Tham khảo thêm: Phân biệt thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật

Vì thế chủ thể có quyền chia di sản thừa kế cũng được chia theo hai hình thức chia di sản thừa kế

Chủ thể thừa kế theo di chúc: Những người thừa kế được người chết chỉ định hưởng di sản theo nội dung di chúc;

Chủ thể thừa kế theo pháp luật (không theo di chúc): Những người thừa kế theo hàng thừa kế.

Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế

Khi có tranh chấp, nhất là tranh chấp tài sản thừa kế thường liên quan đến mối quan hệ ruột thịt, anh chị em trong gia đình. Vì thế khi có tranh chấp cơ quan mong muốn các bên có thể tự hòa giải, thỏa thuận phương hướng giải quyết với nhau. Nhưng không phải trường hợp nào các bên cũng đạt được kết quả. Trong trường hợp không thể hòa giải, có thể nộp đơn yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Cụ thể theo quy định tại điều Điều 26, Điều 35 và Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về thừa kế được quy định như sau:

Tòa án nhân dân (TAND) khu vực: Giải quyết tranh chấp thừa kế tài sản;
Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Giải quyết tranh chấp thừa kế trong trường hợp tài sản/đương sự ở nước ngoài;
Tòa án nơi bị đơn cư trú: Giải quyết tranh chấp trong trường hợp di sản thừa kế là động sản;
Tòa án nơi có bất động sản: Giải quyết tranh chấp liên quan đến phân chia di sản thừa kế là bất động sản.

Thời hiệu thừa kế

Căn cứ điều 623 Bộ luật dân sự thời hiệu thừa kế được tính như sau:

– Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;
Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

– Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

– Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Hồ sơ khởi kiện tranh chấp tài sản thừa kế

Theo quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, khi khởi kiện, người khởi kiện cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ với các giấy tờ cơ bản sau:

Đơn khởi kiện được lập theo đúng mẫu quy định.
Bản sao Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân của người khởi kiện.
Các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện và liên quan đến vụ án, như: giấy chứng tử của người để lại di sản; danh mục, tài liệu kê khai di sản; di chúc (nếu có); giấy tờ về quyền sở hữu nhà, đất; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người thừa kế,…

Trường hợp chưa thể cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ, người khởi kiện vẫn phải nộp những tài liệu hiện có để làm căn cứ xác định quyền khởi kiện theo quy định pháp luật.

Luật sư Đà Lạt – Lâm Đồng chuyên tư vấn đất đai

Đội ngũ luật sư của chúng tôi hỗ trợ các vấn đề đất đai như:

Giải quyết tranh chấp lối đi chung, ranh giới đất, quyền sử dụng đất lâu năm
Khiếu nại hành chính về cấp sổ, thu hồi đất, đền bù – giải phóng mặt bằng
Tư vấn và đại diện trong vụ án tranh chấp đất đai tại Tòa án

Chúng tôi hiện cung cấp dịch vụ tư vấn đất đai uy tín – chuyên nghiệp tại nhiều địa bàn trên tỉnh Lâm Đồng, bao gồm:

Tư vấn đất đai tại Đức Trọng
Tư vấn đất đại tại Đà Lạt
Tư vấn đất đai tại Di Linh
Tư vấn đất đai tại Lâm Hà
Tư vấn đất đại tại Bảo Lộc

Với đội ngũ luật sư tư vấn đất đai nhiều kinh nghiệm, Luật sư Đà Lạt – Lâm Đồng chuyên cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tranh chấp hợp đồng đặt cọc, tranh chấp quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Ngoài ra còn thực hiện các thủ tục chuyển nhượng, sang tên, ghi nhận hoàn công nhà ở, thủ tục xin cấp sổ đỏ, thủ tục tách thửa – hợp thửa đất.